De watervrouw van Ahaus
Het verhaal
Ten zuidoosten van de meer dan 1.000 jaar oude kasteelstad Ahaus ontspringt de Ahauser Aa. De rivier voedt niet alleen de gracht van het kasteel van Ahaus, maar doorkruist ook het gehele westelijke Münsterland en stroomt vervolgens verder naar Nederland.
In Ahaus wordt verteld dat er ooit een watervrouw in de Aa woonde die zorgde voor het geluk en de rijkdom van de stad. Volgens de overlevering zou een arme boer op een dag de watervrouw zijn tegengekomen. Zij zou hem een gouden vislijn hebben geschonken, waarmee hij voortaan talloze vissen kon vangen. In ruil daarvoor moest hij beloven om elke tiende vis aan behoeftigen te geven.
Naarmate de welvaart toenam, zou de boer echter steeds hebzuchtiger zijn geworden en zijn belofte zijn vergeten. Daarop zou de gouden vislijn op een dag door de Aa zijn opgeslokt.
Sindsdien, zo wordt verteld, is de watervrouw niet meer gezien en is de Ahauser Aa nooit meer zo visrijk geweest als voorheen.
Watergeesten: hulp en gevaar
Watervrouwen, nimfen en zeemeerminnen behoren tot de veelvoorkomende figuren uit Europese sagen. Meestal zijn ze verbonden met bronnen, rivieren, meren of fonteinen en kunnen ze voor mensen zowel behulpzaam als gevaarlijk zijn. Vaak belonen ze goed gedrag of straffen ze hebzucht, het niet nakomen van beloften en respectloosheid.
Ook de legende van de watervrouw van Ahaus volgt dit patroon. Eerst helpt het waterwezen een arme boer en zorgt ervoor dat hij een rijke visvangst heeft. Aan dit geschenk is echter een voorwaarde verbonden: een deel van de vangst moet worden gedeeld met mensen in nood. Pas wanneer de boer deze belofte niet nakomt, verliest hij zijn welvaart.
Het verhaal combineert zo het motief van de watergeest met een morele boodschap over matigheid en delen. Tegelijkertijd biedt de sage een bovennatuurlijke verklaring voor het feit dat de Ahauser Aa haar vroegere visrijkdom heeft verloren. Dergelijke verhalen worden ook wel verklarende sagen genoemd.
