Een andere kijk op viskweek: zeebaars uit het Münsterland

Op de boerderij van de familie Niehues in Sendenhorst is altijd al landbouw bedreven. Maar Carl Niehues wist: gewoon het bedrijf van zijn ouders voortzetten, nog meer varkens of runderen houden – dat was niet zijn weg. Hij zocht naar een echt alternatief, een toekomstbestendige niche die landbouw, dierenwelzijn en een lager verbruik van hulpbronnen combineert.

Midden in het Münsterland bouwde Carl uiteindelijk samen met zijn vrouw Louise een moderne zoutwaterinstallatie voor viskweek – aangedreven door zonne-energie en geïntegreerd in een kringloop die ook een biogasinstallatie omvat. Louise leidt de viskwekerij en organiseert de gehele productie. Met haar inzet zorgt ze ervoor dat dagelijks de hoogste kwaliteit en soepele processen worden gegarandeerd.

Tegelijkertijd was Johannes Wolf op zoek naar een plek waar zijn passie voor vis en zijn overtuiging voor een verantwoorde, regionale voedselproductie samen konden komen. Hij is opgeleid als viskweker, heeft ervaring in marketing en handel, maar wilde altijd al iets anders doen. Hij wilde de viskweek op een eerlijke, regionale en transparante manier vormgeven.

Via een advertentie op Instagram kwam Johannes in aanraking met de boerderij van de familie Niehues. Al snel werd duidelijk: op het terrein gebeurde iets bijzonders. Hoewel de technische infrastructuur al van het hoogste niveau was, ontbrak het aan een doordachte strategie voor marketing en opschaling. Johannes zag het potentieel en bracht uitgebreide expertise en een duidelijke visie mee. Uit het eerste bezoek ontstond een duurzaam partnerschap. Uit het gezamenlijke idee kwam de ‘Geflossenschaft’ voort – een innovatief initiatief voor aquacultuur met zout water in het binnenland.

De zoutwaterinstallatie voor de viskweek is afkomstig van de fabrikant Seawater Cubes GmbH en is ontwikkeld op basis van jarenlang onderzoek aan de Hogeschool voor Techniek en Economie van het Saarland. Op een oppervlakte van ongeveer 120 m² produceren de installaties zo’n zeven tot acht ton vis per jaar. Er worden schoolvissen zoals dorade of zeebaars gekweekt, omdat deze bijzonder geschikt zijn voor de kweek. Aangezien ze van nature in scholen zwemmen, kunnen ze efficiënt in gesloten kringloopsystemen worden gehouden, wat aansluit bij hun natuurlijke groepsgedrag en kan bijdragen aan een laag stressniveau.

Met behulp van sensoren werden zowel het stressniveau van de vissen als de relevante omgevingsfactoren gemeten om de gezondheid en het welzijn van de dieren zo goed mogelijk te waarborgen. Het water is kristalhelder; het gebruik van medicijnen of antibiotica is taboe. De dagelijkse waterverversing in de installaties bedraagt minder dan één procent – een extreem laag percentage dat mogelijk wordt gemaakt door technische waterbehandeling. 

Nog een pluspunt: het voedingsrijke afvalwater uit de viskweek, dat door voerresten en uitwerpselen verrijkt is met stikstof en fosfor, wordt gebruikt om de akkers te bemesten – een echte bouwsteen van de circulaire economie, waarin niets verloren gaat, maar alles een nieuwe bestemming krijgt. Door de combinatie van een eigen fotovoltaïsche installatie, biogas en batterijopslag wordt het bedrijf energie-efficiënt en grotendeels zelfvoorzienend met stroom uit hernieuwbare bronnen gerund.

Naast de viskweek biedt de viskwekerij verschillende activiteiten aan op het gebied van milieubewuste, regionale voedingsvoorlichting: hiertoe behoren bijvoorbeeld schoolbezoeken, kookevenementen of voorlichtingsbijeenkomsten voor consumenten. Zo kunnen geïnteresseerden inzicht krijgen in de praktijk van de moderne aquacultuur en de herkomst van hun voedsel beter begrijpen.

De visie is duidelijk: in de komende drie jaar moeten er in heel Duitsland tien nieuwe installaties worden gebouwd, altijd met hetzelfde doel: visproductie op een nieuwe manier benaderen – regionaal, transparant en gemeenschapsgericht.