Begin maart moest stadt.land.text-regiomaker Charlotte Krafft haar residentie in Münsterland wegens ziekte en corona afbreken. Ze is nu terug sinds half mei, haar eerste stops: Dülmen en Warendorf. In dit interview vertelt ze over de bruisende culturele scene op het platteland, pijnlijke fietszadels en de relatie tussen natuur en cultuur.
Hoe was het voor u om uw residentie vroeg in maart te moeten afbreken?
Eerlijk gezegd dacht ik op dat moment niet zozeer aan mijn residentie en het project, maar meer aan mijn gezondheid. En na mijn ziekte, of liever tijdens de herstelperiode, was ik heel gelukkig om bij mijn familie en vrienden te zijn. De spijt kwam later, toen ik me beter voelde, maar ik bleef er niet lang bij stilstaan, maar probeerde het beste van de situatie te maken.
Hoe ging u om met het Münsterland vanuit uw huis in Berlijn?
Ja, deze "making the best of the situation" bestond enerzijds uit een oproep aan de mensen van Münsterland om mij te helpen de streek te leren kennen, door middel van suggesties, hints, verhalen, enzovoort. Dat was heel vruchtbaar. Ik heb ook veel onderzoek gedaan, vooral online. Ik was vooral onder de indruk van de brochure "Behoud van cultuurlandschapsontwikkeling in het Münsterland" van de LWL en de documentatie "Parklandschap Münsterland 2.0" voor de Regionale 2016. Klinkt droog, dat is het ook! Maar niettemin interessant, als men zich eenmaal met het onderwerp landschapsontwikkeling en -planning heeft beziggehouden. In de documentaire bijvoorbeeld schrijft Hermann Grömping en vat zo ongeveer samen wat ik ook in mijn teksten probeer te zeggen:
"Het moet duidelijk zijn dat de bijlagen van de Europese richtlijnen een historische momentopname van de landschapsgeschiedenis zijn en geen rekening houden met het voortdurende komen en gaan van soorten. Zolang de sociale consensus het wil en het momentum van de bevolkingen het toelaat, zal het generatiecontract standhouden. Ontwikkeling is echter nauwelijks denkbaar zonder dynamiek. Het dynamisch maken van systemen zou mogelijk zijn zonder de Europese instandhoudingsdoelstellingen in gevaar te brengen."
Welke respons heeft uw online oproep gekregen?
In totaal belandden er vijfendertig berichten in mijn inbox, de spam niet meegerekend. Intussen werd ik bijna overweldigd door de hoeveelheid ideeën en hints die mij bereikten. Maar ik had ook de ambitie om over elk van deze ideeën en hints na te denken, om te overwegen of en hoe ik ze zou kunnen gebruiken - of het nu ging om aardbeienjam, lady shooters, onkruidverdelgende veldrobots of de Pinksterkrans van Oelde. En natuurlijk wilde ik op zijn minst iedereen antwoorden die me geschreven had. Sommigen nemen nu af en toe contact met me op als ze aan iets anders denken of iets nieuws hebben geleerd. En met een oudere dame ontwikkelde ik zelfs zoiets als een e-mail vriendschap.
Ook al kan ik niet alles wat mij bereikt heeft direct literair gebruiken, toch heeft zich uit deze verschillende indrukken langzamerhand een beeld gevormd, waarbij dit beeld betrekkelijk heterogeen is. Maar er zijn ook, heb ik gemerkt, een aantal gemeenschappelijke kenmerken: Ik heb bijvoorbeeld gemerkt dat veel Münsterlanders de nadruk leggen op de lage AfD-getallen in de regio. Bovendien zijn de mensen hier duidelijk erg trots op het rijke culturele aanbod, waarvoor er genoeg redenen zijn. Ik ken geen andere regio waar elk poepstadje (pardon) zijn eigen cultureel centrum heeft, waarvan sommige daadwerkelijk interessante projecten en aanbod hebben, en waar op de een of andere manier bijna iedereen op zijn eigen manier artistiek actief is.
De Berliner of de stedeling in het algemeen neigt tot een zekere arrogantie tegenover het platteland. Kunst en cultuur buiten de stedelijke centra kunnen alleen maar oninteressant zijn, omdat ze provinciaal zijn, omdat ze ouderwets zijn, omdat ze conservatief zijn. De artistieke avant-garde leeft in de stad. De meeste stadsbewoners zijn zich er waarschijnlijk niet eens van bewust dat er op "het platteland" meer te doen is dan pottenbakken en Raamkleurenkunst. Maar, en dit zal de organisatoren van het project, de lezers, iedereen hier nu waarschijnlijk plezieren, maar ik zweer het, ik zweer het, het is niet lullig, ik heb er ook met mijn Berlijnse vrienden* over gesproken: Als je je eenmaal begint open te stellen voor wat er hier cultureel gebeurt, verandert die houding heel snel en vraag je je af: wie is hier eigenlijk de achterlijke of achterlijke vrouw?
Hoe gaat het met je nu je terug bent in de regio?
Met mij gaat het goed, afgezien van het feit dat mijn bips nog veel pijn doet omdat het zadel van de gehuurde fiets extreem hard is en ik er onlangs meer dan 30 kilometer op heb gereden, en dan nog minstens tien kilometer per dag, wat ik helemaal niet gewend ben omdat ik in Berlijn bijna nooit fiets - deels omdat ik fietsen gevaarlijk vind, zowel voor fietsers als voor voetgangers - een keer raakte er een mij in het gezicht. Maar nieuwe plaatsen vragen om nieuwe gewoonten - dus nu fiets ik gewoon, met plezier zelfs, ware het niet van dit zadel.
Ik heb het ook een beetje moeilijk om me op een thema te concentreren en dat thema een literaire vorm te geven, naarmate meer en meer indrukken en informatie en mogelijkheden zich opstapelen. Zoals gezegd heb ik laatst meer dan 30 kilometer gefietst, eerst door het Wildpark Dülmen en toen naar Schloss Senden, en vandaar naar Buldern en tenslotte met de trein terug naar Dülmen. Tijdens deze rit wilde ik eigenlijk indrukken verzamelen voor een heel specifieke tekst, maar ik werd steeds afgeleid door nieuwe ideeën en foto's die helemaal niet in deze tekst pasten. Trouwens, je kunt de tekst nu op de blog lezen.
Waar ga je heen in de komende weken van je residentie?
Op maandag (25.05.2020, noot van de redactie) ben ik verhuisd naar Warendorf. Hier zal ik zeker een kijkje nemen bij de Emsauen en natuurlijk de oude stad. Op vrijdag is er een excursie naar het spookdorp Morschenich en het Hambachwoud met de andere stipendiaten van stadt.land.text NRW en medewerkers van de cultuurbureaus. En anders fiets ik wat rond en laat me verrassen.
Aan welke onderwerpen werk je momenteel?
Op dit moment ben ik vooral geïnteresseerd in de relatie tussen natuur en cultuur in het zogenaamde parklandschap van Münsterland en de zorg voor natuur- en cultuurmonumenten, of monumenten van natuurcultuur zoals Donna Haraway zou zeggen, die ik momenteel aan het lezen ben. Die zorg vindt, zoals ook Hermann Grömping, die ik hierboven citeerde, stelt, altijd en overal plaats, maar in het Münsterland vooral in het spanningsveld tussen nabijheid/zorg/vooruitgang en afstand/bescherming/behoud. Ik vind dit spanningsveld, ja, spannend! Daarom werk ik momenteel vrij uitgebreid aan de landschappelijke ontwikkelingen van het verleden en de komende decennia, bijvoorbeeld aan de manier waarop in het verleden wallen werden gebouwd, later in het kader van de ruilverkaveling werden geëgaliseerd en onlangs weer werden opgebouwd.
Nadat u online contact heeft gelegd, kunt u nu de Münsterlanders live en in kleur leren kennen. Wie heb je tot nu toe ontmoet?
Vorige week heb ik al een ontmoeting gehad met het voormalige hoofd van de dienst cultuur, Hans-Peter Boer, en hem mijn catalogus met vragen over de ontwikkeling van het cultuurlandschap in de regio Coesfeld voorgelegd. Deze week heb ik waarschijnlijk een ontmoeting met Hermann Grömping.
Ik heb in Berlijn ook de kunstenaar Carsten Lisecki ontmoet, en ik weet zeker dat ik hem nog eens zal tegenkomen. Ik zou graag de accordeoniste Anja Kreysing naar haar bunker vragen en profiteren van haar expertise op het gebied van Spökenkiekerei.
Anders zijn er veel mensen waar ik in geïnteresseerd ben. Maar wie ik buiten de genoemden zal ontmoeten, hangt van verschillende factoren af, bijvoorbeeld ook van het toeval, van kansen, maar ook van welke tekstideeën ik verder uitwerk en welke vragen en interesses of ideeën daaruit voortkomen.
Hoe kom je van A naar B?
Met de fiets en het openbaar vervoer. Een paar keer hebben mijn vriendelijke huisbazen me ook naar het station gebracht.
Waar kijk je het meest naar uit?
De oeros in de Emsauen.
Kan de bevolking van Münsterland u op enigerlei wijze steunen? Of kunnen ze je ergens ontmoeten, je zien?
Op dit moment heb ik liever te veel materiaal dan te weinig. Wat ik echter nog mis, is informatie over de Spökenkieker en concrete Spökenkieker-verhalen. Ik wil weten hoe deze verhalen klinken of klonken, wat voor karakters en motieven erin voorkwamen enzovoort. Omdat ik er uiteindelijk zelf een wil schrijven. Dus, als je verhalen hebt of iets weet over de mensen met het tweede gezicht - laat het me weten!
Elkaar ontmoeten is nogal moeilijk op dit moment. Er zijn echter al enkele ideeën voor mogelijke online en misschien zelfs live-met-afstand-lezingen.
Het interview met Charlotte Krafft kan in zijn geheel of in uittreksels worden gebruikt.
De "route" van Charlotte Krafft ontstaat spontaan. Als u op de hoogte wilt worden gebracht wanneer de regionale schrijver bij u in de buurt/plaats is, kunt u contact opnemen met Eva Stannigel (02571 94 93 04, stannigel@muensterland.com) of Mareike Meiring (02571 94 93 34, meiring@muensterland.com).
